Kurt Sermeus

Schaffen, zondag 11 augustus 2002

Het weer was mooi en onbewolkt toen ik 's morgens om 8 uur naar Schaffen reed. Om een of andere reden had ik een voorgevoel dat het een mooie vliegdag ging worden. Maar tegen dat ik in de omgeving van Aarschot kwam, was de hemel bedekt met 7/8 Sc. Een dag met blauwe thermiek moesten we dus niet verwachten, maar goed weer ging het zeker wel worden!

Er waren minder geinteresseerden om te vliegen dan er toestellen beschikbaar waren... Mijn plan voor de dag was dus snel gemaakt: met de Pégase naar de Ardennen! Voor overlandvliegen was richting zuid sowieso een must. Door de airshow van Sanicole in Leopoldsburg, was namelijk de TMA van Kleine Brogel actief, zodat richting noord vliegen niet meteen voor de hand liggend was. En bovendien wou ik dit vliegseizoen graag nog eens een overlandvlucht naar de Ardennen maken, ik probeer van dit minstens eens per jaar te doen. De (zeer lage) bergen van ons land schrikken sommigen blijkbaar af om er heen te vliegen. En de Maas oversteken is soms wat minder gemakkelijk, maar dat geldt voor elke grote rivier; het is niet anders dan de Maas oversteken nabij Venlo. Al te vaak wordt ook gezegd: 'In Tienen begint het altijd later te pompen dan hier.' Kan misschien gemiddeld wel kloppen, maar het is lang niet altijd zo. En hoe vaak gebeurt het eigenlijk dat we om 11 uur al overland vertrokken zijn? Hoedanook, boven de Ardennen vliegen is altijd interessant door het mooie en gevarieerde groene landschap aan de overkant van de Maas.

De meteo van Belgocontrol en PcMet waren min of meer in overeenstemming. Er werd 2/8 tot 3/8 Cu voorspeld met stijgen tot 2,5 m/s en een wolkenbasis op 1300 m om 16 uur. Klinkt al redelijk goed! Minder positief was dat er ook nog kans was op een bui, vooral dan in het OZO van het land, en dat er later in de namiddag vanuit het NW ook toenemende hogere bewolking verwacht werd. Volgens PcMet zou het voor de middag in Limburg al aan het regenen moeten zijn, maar dat zag er om 11 uur nog niet zo naar uit. Geen reden dus om niet optimistisch te zijn over het weer.

Intussen was het middag, was de Sc laag al lang opgelost en hingen er overal cumulussen. Desondanks bleek niemand echt gehaast om te beginnen vliegen, het zag er toch al goed genoeg uit? Enfin, om 13 uur ben ik dan opgestegen en in de eerste pomp ging het toch al met 1,5 tot 2 m/s omhoog. Tot 850 m geklommen en dan meteen koers gezet naar Tienen. Het zicht was niet zo goed en ik was dan ook bijna boven het vliegveld van Goetsenhoven voor ik het zag liggen. De basis was intussen al meer dan 1000 m en ging nog verder omhoog.

Langs Hannut ging het dan verder richting Andenne. Sommige cumulussen begonnen tekenen van overontwikkeling te vertonen, maar zonder dat het er direct dreigend uitzag. Boven de Maasvallei was het zoals verwacht thermisch wat zwakker, maar verder richting zuid zagen de cumulussen er zeker nog goed uit. En dat werd ook bevestigd, want 10 km verder, boven Gesves (een 'chique' dorpje dat tot over de landsgrenzen heen gekend is voor de paardensport), zat er zowaar een pomp van (gemiddeld!) 3,5 m/s. Ik zette koers naar Sovet, een ULM-vliegveldje vlakbij Ciney. De wolkenbasis was nu ongeveer 1200 m AMSL en een tiental km rechts van mij zag ik de Maasvallei die door het landschap van de Condroz slingert.

In Weelde waren ze ondertussen ook wakker geworden, ik hoorde op de radio iemand van ginder zeggen: "... boven Turnhout, basis 800 m en de pompen geven toch al tussen 0,5 en 1 m/s." Dat gaf een blij gevoel om te weten dat ik alvast niet in de verkeerde richting was vertrokken!

Tegen dat ik in Sovet was, zag ik dat het weer er richting oost (Marche-en-Famenne en omstreken) nogal grijs en dus weinig aantrekkelijk uitzag. Dat konden de buien zijn die de meteo voor OZO België voorspeld had, meende ik. Ik moest dus kiezen: ofwel een wolkenstraat volgen richting westen, ofwel verder zuidwaarts vliegen. Ik koos voor de tweede optie.

Wat verder vloog ik toevallig boven een prachtig middeleeuws kasteel, het bleek dat van Vêves te zijn. Maar de pomp boven Vêves gaf niks, doorvliegen naar de volgende dus. Maar die gaf ook niks, tenminste ik vond er toch niks... Ik verlegde mijn koers wat naar links in de richting van een vallei met veel velden, want het reliëf werd nu toch iets te goed zichtbaar en de kans op een buitenlanding begon reëel te worden. Boven het volgende Ardense dorpje en op 600 m hoogte AMSL (de grond ligt er op bijna 300 m) vond ik dan toch 1,5 tot 2 m/s stijgen, dat werd stilaan tijd.

Na terug te zijn geklommen tot aan de basis (die was nu op 1300 m AMSL), vloog ik nog een eind verder zuidwaarts, tot enkele kilometers voorbij Beauraing. Richting oosten (Saint-Hubert en omgeving) zag het weer er nog steeds minder goed uit. Ik had graag nog wat verder zuidwaarts gevlogen, richting Sedan bijvoorbeeld, en het zag er in die richting ook wel goed uit. Dan moest ik wel het massief van de Ardennen oversteken. Volgens de vliegkaart is dat een bijna aaneengesloten stuk woud over 40 km en op zo'n 400 m boven zeeniveau. Ik koos dan toch maar voor de wolkenstraten richting westen. Sedan moest wachten voor een andere keer.

Ik zette nu koers naar het vliegveld van Froidchapelle, gelegen op de oever van le Lac de la Platte Taille, het grootste van de stuwmeren van de Eau d'Heure. Een klein ommetje bracht me over de Franse kerncentrale van Chooz, langs de Maas en enkele km ten zuiden van Givet. Boven de Maasvallei was het thermisch zwakker en de koeltorens van Chooz bleken ook niet veel meer dan wat turbulentie te produceren. Goed en wel voorbij Chooz kon ik een wolkenstraat volgen, die ongeveer richting Froidchapelle liep. Ondanks de kopwind van 30 km/h ging het goed vooruit. Ik rekende uit of ik nog verder richting Maubeuge zou kunnen vliegen, maar gezien het uur (het was al 15:15) leek me dat toch net iets te ver.

Op le Lac de la Platte Taille was er een drukke activiteit van bootjes en windsurfers, maar op het vliegveld van Froidchapelle leek het nogal stil. Er lagen vier bakken naast de piste en de sleper stond ook aan de grond, in de lucht was nergens een ander zweefvliegtuig te bespeuren. Maubeuge leek me te ver, dus zette ik na Froidchapelle terug koers naar Sovet.

Met 30 km/h wind in de rug zat ik na 10 minuten al boven het vliegveld van Florennes. Nog nooit zo veel hangaars op één vliegveld bijeen gezien! Ze moeten er wel plaats zat hebben, er stond geen enkel toestel buiten. Het enige toestel dat ik zag was een Thunderstreak of zoiets. Nee, die vliegt niet meer bij de Luchtmacht (of hoe heet dat nu eigenlijk?), die stond te midden van een rond punt op een nabijgelegen weg... Dat moesten ze op het rond punt aan de Leuvense steenweg in Diest ook doen: het 'varken' van de para's van Schaffen dat onlangs alleen gaan vliegen is, aan een paal boven het rond punt binden!

Bij het oversteken van de Maas in Dinant was er van zwakkere thermiek niks te merken, normaal want de vallei is er ook maar heel smal. Voorbij Sovet dan nog even tot Ciney gevlogen, waar ik samen met een ASK-13 in de pomp zat, om dan terug huiswaarts te keren. Het was nu juist 16 uur geworden. Boven Gesves vond ik terug een zeer goeie pomp van 3 m/s, merkwaardig! De wolken boven de Maasvallei zagen er nog steeds wat minder aantrekkelijk uit, ik zette de McCready uit voorzorg wat lager. Maar een 5-tal km ten noorden van Andenne zaten we terug in een pomp van 2,5 m/s. De wind was nu wel gedraaid naar NNW, dus bijna recht op kop. Gelukkig was het geen 30 km/h meer.

De wolken lagen nu verder van mekaar en het was dus kwestie van ver vooruit te kijken (moet je sowieso altijd doen) en de vliegroute langs de wolken goed uit te kiezen. Met de Cu boven Landen en dan de volgende in de buurt van Sint-Truiden moest ik zonder problemen in Schaffen geraken. Maar Landen gaf nauwelijks 0,5 m/s. Mijn hoogte was 1200 m, met de head wind net iets te weinig om comfortabel in Schaffen te geraken. Dan maar de koers verlegd richting Tienen, waar ook nog nog enkele cumulussen hingen en zodat ik tenminste lokaal van Goetsenhoven bleef. De volgende wolk gaf ook niks, maar vlakbij het vliegveld van Goetsenhoven zat ik opnieuw in 1,5 m/s stijgen. Helemaal bovenaan hing er ook een delta te draaien. Van 700 m tot aan de basis op 1350 m geklommen en dan was ik wel lokaal van Schaffen. Omwille van de 900 m zone van Brussels CTA nog een ommetje gemaakt via Zoutleeuw en Herk-de-Stad en dan recht naar huis met nog 150 m over op de glide slope.

Om 17:30, na 280 km en vier uur en een half vliegen, ben ik in Schaffen geland. Het is wel geen topdag geworden, maar al bij al was het redelijk goed vliegweer. Ik was alleszins blij dat ik nog eens een stukje van de Ardennen heb kunnen verkennen. Spijtig dat ik vergeten was mijn fototoestel mee te nemen voor de kastelen en andere bezienswaardigheden.

's Anderendaags heb ik enkele satellietfoto's van de vorige vliegdag bijeen gezocht. Op de foto van 12:30 UTC (14:30 lokaal) is de weersituatie van mijn vlucht mooi te zien. Het uiterste oosten van Belgie en ook het noordoosten van Limburg zijn duidelijk bedekt met een aaneengesloten wolkendek. Mogelijk vielen daar enkele buien zoals voorspeld was. Van Schaffen tot het uiterste zuiden van België lag er een relatief smalle band met regelmatige cumulussen. Op de foto is boven Nederland wel wat Ci bewolking te zien, maar nauwelijks Cu.

Zoals uit de foto's blijkt was het een goed idee om richting zuiden te vliegen. Maar zelfs dan nog was het niet overal in de Ardennen even goed vliegweer. Indien ik een opgegeven proef had willen vliegen, naar de Baraque de Fraiture of Spa bijvoorbeeld, dan had ik zo goed als zeker met uitspreiding en mogelijk zelfs buien te maken gehad. Het welslagen van mijn vlucht is voor een belangrijk stuk ook te danken aan de nieuwe DAC-filosofie van 'Free Flying'. Ik ben vertrokken met het plan om naar de Ardennen te vliegen, maar ik heb de eigenlijke route onderweg gekozen om zo veel mogelijk in het goeie weer te vliegen. Free flying is op zich zeker niet gemakkelijker dan een opgegeven proef vliegen, je moet onderweg nog meer rekenen en cijferen dan anders. Maar dat we hierdoor meer afstand zullen afleggen en meer vliegplezier zullen beleven leidt geen twijfel. Daar is het ons uiteindelijk toch om te doen! Zeker in klimaatstreken als de onze waar het zweefvliegweer slechts zelden overal even goed is, geeft free flying veel meer mogelijkheden.

De foto's op deze pagina werden bijeen gesprokkeld op het Web door Kurt Sermeus.